“ก๊าซธรรมชาติ” ขุมทรัพย์ใต้อ่าวไทย ที่เป็นมากกว่าเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้า

เมื่อพูดถึง “ก๊าซธรรมชาติ” หลายคนอาจนึกถึงก๊าซหุงต้มในบ้าน หรือเชื้อเพลิงสำหรับรถ NGV แต่ในความเป็นจริงแล้ว ทรัพยากรชนิดนี้อยู่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด ตั้งแต่กระแสไฟฟ้าที่ให้ความสว่าง ขวดน้ำ ขวดแชมพู หลอดยาสีฟัน ไปจนถึงชิ้นส่วนรถยนต์ที่เราใช้งานในชีวิตประจำวัน ส่วนใหญ่เป็นผลผลิตจากก๊าซธรรมชาติ

ประเทศไทยใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตกระแสไฟฟ้า ขณะเดียวกันองค์ประกอบบางส่วนของก๊าซธรรมชาติก็เป็นวัตถุดิบตั้งต้นที่สำคัญสำหรับการผลิตเม็ดพลาสติก และผลิตภัณฑ์ในชีวิตประจำวัน ก๊าซธรรมชาติจึงไม่ใช่แค่เชื้อเพลิง แต่เป็น “ทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์” ที่มีบทบาททั้งด้านความมั่นคงทางพลังงาน ไปจนถึงความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทย

ทำความรู้จัก “ก๊าซธรรมชาติ” ขุมทรัพย์ใต้พื้นโลกที่มีค่ามากกว่าแค่เชื้อเพลิง

ก๊าซธรรมชาติ (Natural Gas) คือส่วนผสมของก๊าซไฮโดรคาร์บอนใต้พื้นโลกที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยมี “มีเทน” (Methane) เป็นองค์ประกอบหลัก ซึ่งถูกใช้เป็นเชื้อเพลิงให้ความร้อน

ทว่าความจริงแล้ว ก๊าซธรรมชาติยังมีองค์ประกอบอื่น ๆ ปะปนอยู่ ซึ่งเปรียบเสมือน “ขุมทรัพย์” ที่มีบทบาทอย่างมากในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย ประกอบด้วย

• มีเทน (Methane): เชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้า ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม ยานยนต์ (NGV)
• อีเทน (Ethane): วัตถุดิบตั้งต้นสำหรับเม็ดพลาสติกโพลีเอทิลีน (PE) แปรรูปเป็นของใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น ถุงพลาสติก หลอดยาสีฟัน และขวดแชมพู
• โพรเพน (Propane): วัตถุดิบตั้งต้นสำหรับเม็ดพลาสติกโพลีโพรพิลีน (PP) ที่ใช้ผลิตกาว ส่วนประกอบในห้องเครื่องยนต์ หม้อแบตเตอรี่ สารเพิ่มคุณภาพ น้ำมันเครื่อง รวมถึงเป็นเชื้อเพลิงในโรงงาน
• บิวเทน (Butane): วัตถุดิบในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี และเมื่อนำมาผสมกับโพรเพน จะกลายเป็น ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) หรือก๊าซหุงต้มที่ทุกครัวเรือนคุ้นเคย
• ก๊าซโซลีนธรรมชาติ: ใช้เป็นส่วนผสมในการผลิตน้ำมันสำเร็จรูป เช่น น้ำมันเบนซิน และตัวทำละลายในอุตสาหกรรม

ก๊าซธรรมชาติไทย “ไม้สักทอง” ที่ไม่ควรนำไปเผาทิ้งในทันที

ก๊าซธรรมชาติจากแต่ละแหล่งทั่วโลกนั้นมี “ความพิเศษ” แตกต่างกัน โดยทั่วไปสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภทหลัก คือ ก๊าซแห้ง (Dry Gas) และ ก๊าซเปียก (Wet Gas)

ก๊าซธรรมชาติที่ไทยนำเข้าจากเมียนมา หรือก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ที่นำเข้าจากต่างประเทศ มีคุณสมบัติเป็น “ก๊าซแห้ง“ ที่มีก๊าซมีเทนเป็นส่วนประกอบหลักเกือบทั้งหมด จึงเหมาะสำหรับการนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้าโดยตรง

ขณะที่ก๊าซธรรมชาติจากแหล่งอ่าวไทย เช่น แหล่งอาทิตย์ ถูกจัดว่าเป็น “ก๊าซเปียก” ที่มีสัดส่วนขององค์ประกอบอื่น (เช่น อีเทน โพรเพน บิวเทน ฯลฯ) ในปริมาณที่สูงอย่างมีนัยสำคัญ จึงเป็นวัตถุดิบชั้นยอดที่อุตสาหกรรมปิโตรเคมี เปรียบเสมือน “ไม้สักทอง” ที่มีค่ายิ่ง

การนำก๊าซธรรมชาติเข้าสู่โรงแยกก๊าซธรรมชาติ (Gas Separation Plant: GSP) เพื่อแยกเอาองค์ประกอบเหล่านี้ส่งต่อให้กลุ่มอุตสาหกรรมปิโตรเคมี และโรงงานอุตสาหกรรมต่อเนื่อง ถือเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับทรัพยากรของประเทศได้มากกว่าการนำไปเผาเป็นเชื้อเพลิงโดยตรงได้สูงสุดถึง 25 เท่าตามลำดับขั้นของสายการผลิต และต่อยอดสู่อุตสาหกรรมต่อเนื่องที่สร้างผลกระทบเชิงบวก ทั้งเพิ่มการจ้างงาน สร้างการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจ ลดการพึ่งพาการนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศ และยกระดับขีดความสามารถทางการแข่งขันของเศรษฐกิจไทยให้เติบโตได้อย่างยั่งยืน

เจาะลึกสัดส่วนการใช้ และการบริหารจัดการในภาวะวิกฤต

แม้ประเทศไทยจะมีแหล่งก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทย แต่ความต้องการใช้ในประเทศนั้นสูงกว่าปริมาณที่ผลิตได้เอง จึงจำเป็นต้องนำเข้า LNG (Liquefied Natural Gas) หรือก๊าซธรรมชาติที่ถูกแปรสภาพให้อยู่ในรูปของเหลว ซึ่งช่วยลดปริมาตรลงถึง 600 เท่า ทำให้สามารถบรรจุใส่เรือขนส่งขนาดใหญ่เดินทางข้ามมหาสมุทรมาจากต่างประเทศ เพื่อรองรับความต้องการใช้ของประเทศอย่างทั่วถึง

ปัจจุบันประเทศไทยมีการบริหารจัดการสัดส่วนแหล่งที่มาของก๊าซธรรมชาติอย่างสมดุล ดังนี้

• ก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทย: ถือเป็นแหล่งพลังงานหลักและเป็น “ขุมทรัพย์” ที่สำคัญของประเทศ
• LNG จากแหล่งอื่นทั่วโลก: เพื่อชดเชยส่วนต่างและสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้เพียงพอต่อความต้องการ
• ก๊าซธรรมชาติจากเมียนมา: นำเข้า “ก๊าซแห้ง” จากแหล่ง Yadana และ Zawtika เป็นต้น

คลายข้อสงสัย: บริหารจัดการเพื่อประโยชน์สูงสุดของประชาชน

เนื่องจากประเทศไทยใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลักของประเทศ และมีผู้ใช้ก๊าซหลายภาคส่วน จากกรณีความผันผวนของพลังงานจากสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์โลกและสงครามที่ยืดเยื้อ  เช่น สงครามรัสเซีย-ยูเครน และสงครามตะวันออกกลาง ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อราคาและการส่งมอบ LNG ในตลาดโลก ประเทศไทยไทยจึงต้องบริหารจัดการก๊าซธรรมชาติให้เกิดประโยชน์สูงสุด  โดยให้ความสำคัญกับการผลิตไฟฟ้า การจัดสรรก๊าซหุงต้ม (LPG) ให้เพียงพอต่อภาคครัวเรือน  รวมถึงจัดสรรก๊าซธรรมชาติให้เพียงพอต่อการเดินเครื่องของกลุ่มอุตสาหกรรมปิโตรเคมีและอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจสูงสุดให้กับประเทศ โดยไม่ให้กระทบต่อวิถีชีวิตของประชาชน

ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นว่า “ก๊าซธรรมชาติ” ไม่ได้เป็นเพียงแค่เชื้อเพลิงที่ให้ความสว่างหรือความร้อนในวันวันนี้ แต่เป็นทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์ที่เชื่อมโยงความมั่นคงทางพลังงาน เศรษฐกิจ และการพัฒนาอุตสาหกรรมของประเทศไทยเข้าไว้ด้วยกัน โดยมีผู้ค้าพลังงานทำหน้าที่บริหารจัดการอย่างมืออาชีพ เพื่อขับเคลื่อนประเทศสู่อนาคตที่ยั่งยืน